PPWR nowe rozporządzenie dotyczące opakowań. Co zmienia Regulacja (UE) 2025/40?
Nowe rozporządzenie (UE) 2025/40 – jest jednym z najważniejszych działań Unii Europejskiej na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym (polega on na jak najdłuższym wykorzystywaniu i przetwarzaniu produktów oraz materiałów opakowaniowych, co ogranicza powstawanie odpadów i zmniejsza zużycie surowców. Unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych ma na celu ograniczenie negatywnego wpływu opakowań na środowisko oraz zmniejszenie ilości odpadów powstających regularnie w coraz większych ilościach. Dokument ten jest często określany jako „rozporządzenie opakowaniowe” lub skrótem PPWR. Jego przepisy będą obowiązywać we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej.
Czym jest PPWR?
PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) – unijne rozporządzenie dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych, głównym celem jest uporządkowanie i zmniejszenie negatywnego wpływu, jaki wprowadzają do obrotu wszystkie opakowania. Nowe rozporządzenie zastępuje dotychczasową dyrektywę, dlatego przepisy będą obowiązywać jednakowo we wszystkich państwach członkowskich.
Jakie są cele PPWR? Obejmują one:
- redukcję odpadów opakowaniowych,
- zmniejszenie ilości odpadów generowanych przez konsumentów i przedsiębiorstwa,
- ograniczenie zbędnych opakowań (np. pakowanie produktu już znajdującego się w opakowaniu w kolejne warstwy opakowań),
- poprawę możliwości recyklingu wszystkich typów opakowań,
- zwiększenie poziomu odzysku i cele recyklingu,
- rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym,
- ograniczenie emisji związanych z produkcją opakowań.
Kto będzie musiał spełniać wymogi rozporządzenia PPWR?
Najważniejsze wymogi rozporządzenia PPWR obejmą cały rynek. Nowe wymogi dotyczące opakowań będą dotyczyć zarówno producentów produktów, jak i producentów opakowań, importerów, dystrybutorów oraz firm prowadzących sprzedaż internetową.
Najważniejsze wymogi dotyczące opakowań obejmują:
Obowiązek recyklingu opakowań i projektowanie pod recykling.
Jednym z filarów PPWR jest obowiązek recyklingu opakowań oraz obowiązek projektowania opakowań zgodnie z zasadami gospodarki cyrkularnej. Nowe wymogi dotyczące opakowań opierają się na zasadzie Design for Recycling. Kryteria Design for Recycling będą określać, czy dane opakowanie nadaje się do efektywnego przetworzenia po zakończeniu użytkowania.
Klasy recyklingowalności i RecyClass.
Dużą zmianą będą Klasy recyklingowalności (Performance Grades). Opakowania będą oceniane pod kątem tego, jak skutecznie można je poddać recyklingowi. W praktyce wiele firm będzie korzystać z narzędzi takich jak RecyClass – europejskiego systemu oceny i certyfikacji recyklowalności opakowań, który pomaga projektować opakowania zgodne z wymaganiami recyklingu i nowymi przepisami UE. Klasy recyklingowalności (Performance Grades) mają sprawdzać i oceniać, czy opakowania spełniają wymogi i mogą być dalej oferowane na rynku.
Zawartość recyklatu.
Następnym obowiązkiem będzie określona zawartość recyklatu w opakowaniach z tworzyw sztucznych. Dotyczy to przede wszystkim branż wykorzystujących plastikowe opakowania. Wymagana zawartość recyklatu będzie stopniowo, ale konsekwentnie rosła do góry, aby zwiększyć wykorzystanie materiałów wtórnych.
W obecnej sytuacji wiele przedsiębiorstw zrobi analizy, czy obecne materiały opakowaniowe oraz ogólna zawartość materiałów odpowiada wymaganiom wynikających z PPWR.
Ograniczenie zbędnych opakowań.
Jednym z najbardziej komentowanych wymogów jest ograniczenie zbędnych opakowań. Firmy będą musiały ograniczyć nadmierne gabaryty opakowań, pustą przestrzeń oraz zbędne elementy ochronne. Celem tego rozwiązania jest redukcja odpadów opakowaniowych i zmniejszenie ilości odpadów wymagających zagospodarowania.
Obowiązkowe cele recyklingu i odpowiedzialność producentów.
PPWR wprowadza również obowiązkowe cele recyklingu, które mają pomóc osiągać jak najwyższy poziom odzysku materiału. Ważna będzie zasada rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Oznacza ona większą odpowiedzialność producenta za opakowanie przez cały cykl życia opakowania.
Systemy opakowań wielokrotnego użytku i cele dotyczące ponownego użycia.
Rozporządzenie PPWR promuje wdrażanie systemów opakowań wielokrotnego użytku, jednocześnie ustanawiając szczegółowe cele dotyczące ponownego użycia dla określonych sektorów gospodarki. Wiele firm będzie musiało podjąć inwestycje w system opakowań wielokrotnego użytku, które pomogą ograniczyć jednorazowe opakowania. To właśnie odchodzenie od opakowań jednorazowych napędza zmiany składające się na transformację modelu opakowaniowego.
Systemy kaucyjne (DRS) i nowe oznakowanie opakowań.
Kolejnym ważnym elementem są systemy kaucyjne (DRS), które mają zwiększyć poziom zbiórki opakowań po napojach. Jednocześnie pojawia się zharmonizowane etykietowanie opakowań. Nowe oznakowanie opakowań ma ułatwiać konsumentom segregację odpadów i rozpoznawanie materiałów, z których je wykonano. Zmiany będą obejmować również etykiety samoprzylepne, które muszą być projektowane w sposób nieutrudniający recyklingu. Także opakowania transportowe będą musiały spełniać nowe wymagania związane z recyklingowalnością i ponownym użyciem.
Jakich branż będą dotyczyły zmiany dotyczące opakowań?
Te zmiany dotyczące opakowań „dotkną” praktycznie wszystkie przedsiębiorstwa wprowadzające na rynek produkty w opakowaniach. Firmy stosujące opakowania transportowe, plastikowe opakowania bądź wykonane z tworzyw sztucznych będą musiały zweryfikować pełną zgodność opakowań z nowymi obowiązującymi zasadami. Każda działalność wprowadzająca opakowania na rynek będzie odpowiadać za ich zgodność z nowymi regulacjami.
Wśród sektorów objętych nowymi wymogami dotyczącymi opakowań znajdują się m.in.:
- producenci żywności,
- producenci opakowań,
- branża kosmetyczna,
- branża farmaceutyczna,
- handel detaliczny,
- sieci handlowe,
- sektor e-commerce,
- branża napojowa,
- gastronomia, w szczególności w zakresie opakowań do dań na wynos,
- sektor logistyczny,
- transport i dystrybucja towarów,
- producenci środków chemicznych,
- branża RTV i AGD,
- przemysł odzieżowy,
- sektor B2B wykorzystujący opakowania transportowe i zbiorcze.
Ile czasu mają przedsiębiorcy na zmianę?
Regulacja (UE) 2025/40 weszła w życie w 2025 roku, większość przedsiębiorstw już przygotowuje się do wdrażania nowych obowiązków, ponieważ część przepisów będzie obowiązywać już od sierpnia 2026 roku. Kolejne wymagania będą wdrażane etapami aż do 2030, 2035 i 2040 roku. Dlatego już dziś warto zacząć analizować wymogi rozporządzenia PPWR, sprawdzać zgodność opakowań, oceniać możliwości recyklingu, badać zawartość recyklatu i projektować opakowania spełniające wymogi, które pozostaną konkurencyjne na przyszłym rynku opakowań.
Największym wyzwaniem będzie:
- obowiązek projektowania opakowań zgodnie z Kryteriami Design for Recycling,
- zapewnienie odpowiedniej zawartości recyklatu,
- osiągnięcie celów recyklingu,
- wdrożenie Systemów kaucyjnych (DSR),
- dostosowanie etykiet samoprzylepnych do nowych wymagań dotyczących identyfikacji i recyklingu,
- zapewnienia, że opakowania spełniające wymogi będą mogły zostać wprowadzone na rynek.
Kluczowe daty PPWR
| Data / termin | Co wynika dla opakowań | Znaczenie praktyczne |
| 22.01.2025 | Publikacja PPWR jako Rozporządzenia UE 2025/40 | Start formalnego procesu wdrożeniowego |
| 11.02.2025 | Wejście PPWR w życie | Firmy powinny rozpocząć mapowanie opakowań i dostawców |
| 12.08.2026 | PPWR zaczyna być bezpośrednio stosowane w UE | Od tej daty należy realnie zarządzać zgodnością opakowań |
| do 01.01.2028 | Komisja ma przyjąć akty delegowane określające szczegółowe kryteria „design for recycling” i metodologię oceny recyklingowalności | Akty doprecyzują zasady liczenia klas A/B/C dla poszczególnych kategorii opakowań |
| 01.01.2030 albo później | Opakowania wprowadzane na rynek UE muszą osiągać co najmniej klasę C, czyli minimum 70% recyklingowalności | Opakowania poniżej 70% będą traktowane jako technicznie nierecyklingowalne
|
| 2030 | Start formalnego systemu klas recyklingowalności: A, B, C | Klasa stanie się elementem oceny zgodności opakowania
|
| 2035 | Opakowanie ma być możliwe do recyklingu na skalę w realnych systemach zbiórki, sortowania i recyklingu | Sama teoretyczna możliwość recyklingu nie będzie wystarczająca
|
| 01.01.2038 | Klasa C ma zostać wycofana jako dopuszczalny poziom | Na rynku zasadniczo pozostaną klasy A i B |
EUNR i przyszłość rynku opakowań
Istotnym elementem nowych regulacji będą również EUNR (Europejskie Rejestry Krajowe), które mają usprawnić zarządzanie obowiązkami producentów na poziomie europejskim. Dla wielu firm oznacza to dodatkowe obowiązki raportowe związane z opakowaniami.
Nowe rozporządzenie opakowaniowe, czyli rozporządzenie dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych, stanowi największą reformę europejskiego rynku od kilkudziesięciu lat. To nowe przepisy, które wymuszą transformację modelu opakowaniowego, zwiększą obowiązek recyklingu opakowań, przyśpieszą rozwój gospodarki cyrkularnej i wpłyną na cały rynek opakowań w państwach członkowskich UE.
W tej sytuacji dla przedsiębiorstw oznacza to konieczność dostosowania produktów, procesów i dokumentacji, ale również szansę na zbudowanie przewagi konkurencyjnej w świecie, gdzie zgodność opakowań, cele recyklingu i odpowiedzialne projektowanie opakowań będą miały coraz większe znaczenie.
Podsumowanie – PPWR (Regulacja UE 2025/40) i jego wpływ na przedsiębiorstwa
Rozporządzenie i cele PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), czyli Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, jest jedną z najważniejszych reform środowiskowych wdrażanych przez Unię Europejską w ostatnich latach. Jego głównym celem jest ograniczenie ilości odpadów opakowaniowych, zwiększenie poziomu recyklingu oraz przyspieszenie przejścia do gospodarki o obiegu zamkniętym. W przeciwieństwie do wcześniejszej dyrektywy, PPWR ma formę rozporządzenia, co oznacza, że jego przepisy będą stosowane bezpośrednio i w jednakowy sposób we wszystkich państwach członkowskich UE.
Nowe regulacje prawne obejmą praktycznie cały rynek opakowań – od producentów opakowań poprzez producentów produktów, importerów i dystrybutorów, aż po firmy prowadzące sprzedaż internetową. W praktyce oznacza to, że każda firma wprowadzająca na rynek produkty w opakowaniach będzie zobowiązana do dostosowania swoich procesów, materiałów oraz dokumentacji do nowych wymagań.
Ważną zmianą będą również klasy recyklingowości (Performace Grades), które pozwolą oceniać, jak skutecznie dane opakowanie może zostać poddane odzyskowi materiałowemu. Firmy będą korzystać z systemów oceny takich jak RecyClass, które pozwolą przeprowadzić pełną weryfikację zgodności opakowań.
PPWR wprowadza również zdecydowane działania mające na celu ograniczenie tzw. nadmiernego pakowania produktów. Przedsiębiorcy będą zobowiązani do zmniejszania ilości pustej przestrzeni w opakowaniach, eliminowania zbędnych warstw ochronnych oraz optymalizacji ich objętości.
Podsumowując, PPWR to nie tylko kolejna regulacja środowiskowa, lecz kompleksowa reforma europejskiego rynku opakowań. Wymusi ona zmiany w projektowaniu, produkcji, dystrybucji oraz gospodarowaniu opakowaniami na niespotykaną dotąd skalę. Dla przedsiębiorstw oznacza to konieczność inwestycji i dostosowania procesów do nowych wymagań. Jednocześnie dla firm, które odpowiednio wcześnie przygotują się do nadchodzących zmian, może to stanowić szansę na zbudowanie przewagi konkurencyjnej, poprawę efektywności wykorzystania materiałów oraz wzmocnienie wizerunku odpowiedzialnego i zrównoważonego biznesu.