Gitara to nie tylko instrument, ale często także towarzysz codziennych chwil z muzyką. Regularne czyszczenie i odpowiednia konserwacja sprawiają, że lepiej brzmi, wygodniej się na niej gra i po prostu dłużej służy. Niezależnie od tego, czy masz gitarę akustyczną, klasyczną czy elektryczną – podstawowe zasady pielęgnacji są podobne.
Dlaczego warto zadbać o gitarę?
Kurz, pot z dłoni + wilgotność powietrza dla gitary mają realny wpływ na jej działanie. Zaniedbany sprzęt:
– szybciej się rozstraja,
– traci właściwe brzmienie,
– zużywa struny szybciej,
– bardziej podatna na trwałe uszkodzenia (np. pęknięcie drewna)
Dobre dbanie i porządne o gitarę wcale nie wymaga dużo czasu ani drogich środków.
Problemy z trzaskami i zakłóceniami w gitarze elektrycznej – jak je wyeliminować?
Najczęstszym problemem zgłaszanym przez gitarzystów są trzaski, zakłócenia oraz przerywanie sygnału w gitarze elektrycznej. W 90% przypadków nie jest to wada samego wzmacniacza, lecz wynik zanieczyszczeń lub zużycie elementów elektronicznych gitary.
Główne źródła trzasków w gitarze elektrycznej:
– brudne gniazdo jack (niewielki luz bądź zabrudzenie potrafi spowodować szum przy poruszaniu kablem)
– zużyte lub źle ekranowane przewody (najczęściej wystarczy poprawienie lutów, a w skrajnym przypadku wymiana okablowania)
– zabrudzone potencjometry (kurz oraz inne zanieczyszczenia powodują tzw. „strzelanie” podczas regulacji)
– wilgoć i brak ochrony elektroniki (skrajna wilgotność może doprowadzać do korozji elementów sprzętu co spowoduje zmianę brzmienia)
– utlenione styki i przełączniki pickupów (tlenki zakłócają prawidłowy przepływ sygnału co powoduje zakłócenia).
W praktyce wystarczy regularna konserwacja instrumentu, aby uniknąć problemów z trzaskami i szumami. Najważniejsze jest chronienie elektroniki przed wilgocią i kurzem oraz okresowe sprawdzanie stanu lutów i połączeń.
Zasady pielęgnacji gitary:
- regularne czyszczenie – wystarczy miękka sucha ściereczka do zadbania o korpus gitary i struny gitary elektrycznej bądź akustycznej,
- czyszczenie strun – warto używać do nich dedykowanych środków czyszczących oraz zadbać o regularną konserwację strun (jeśli tracą brzmienie konieczna jest wymiana na nowe struny),
- czyszczenie podstrunnicy – jeden z najważniejszych zabiegów, ponieważ regularna konserwacja podstrunnicy zapobiega jej wysychaniu, a w najcięższych przypadkach pękaniu,
- czyszczenie korpusu i elementów – takich jak mostek gitary, czyszczenie pickupów, czyszczenie potencjometrów, czyszczenie elektroniki gitary (szczególnie ważne w przypadku gitary elektrycznej, gitary elektroakustycznej, gdzie elektronika gitary ma bardzo ważną rolę),
- odpowiednie kosmetyki do czyszczenia (delikatne preparaty do czyszczenia gitar, bezpieczne środki czyszczące, nie używaj ostrej chemii – może uszkodzić drewno gitary bądź jej elektronikę).
Konserwacja gitary elektrycznej wymaga regularnego czyszczenia gitary elektrycznej, dbanie o korpus gitary elektrycznej, kontrolowanie elementów elektronicznych. Warto robić „okresowe” badania dla swojego sprzętu i odwiedzić specjalistę lutnika, który profesjonalnie sprawdzi i naprawi.
Ważnymi aspektami również są:
- regularne strojenie gitary (bardzo ważne)
- utrzymanie stroju gitary
- zasady regulacji gitary
- ustawienie gryfu i wysokości strun
- olej do podstrunnicy, aby chronić drewno i utrzymać gryf gitary w dobrej kondycji
Zasady czyszczenia gitary krok po kroku – czym czyścić gitarę?
- Poluzuj i zdejmij struny, pamiętając o pracy na wyłączonym sprzęcie.
- Podczas rozkręcania korpusu odkładaj śruby w uporządkowany sposób, aby ułatwić późniejsze składanie.
- Odsłoń elektronikę powoli i delikatnie, bez użycia siły.
- Przygotuj Kontakt S oraz Kontakt U do wyczyszczenia wnętrza instrumentu.
- Zacznij od Kontaktu S — to skuteczny środek do czyszczenia i przywracania funkcjonalności styków elektrycznych.
- Spryskaj nim wszystkie złącza i styki, aby usunąć tlenki, siarczki i zabrudzenia oraz przywrócić prawidłowy przepływ prądu.
- Pamiętaj, że po użyciu Kontaktu S mogą pozostać ślady reakcji chemicznych, które z czasem mogą powodować korozję.
- Aby temu zapobiec, zastosuj Kontakt U.
- Nanieś Kontakt U w te same miejsca — wypłucze pozostałości po Kontakcie S i zneutralizuje potencjalnie korozyjne resztki.
- Przejdź do czyszczenia potencjometrów.
- Zastosuj Kontakt PR, który usuwa osady i pozostawia cienką warstwę smaru zapewniającą płynne działanie.
- Po aplikacji obracaj potencjometr w lewo i prawo przez około 2–3 minuty, aby preparat dotarł do wszystkich elementów.
- Usuń nadmiar Kontaktu PR sprężonym gazem, zdmuchując resztki preparatu i zanieczyszczeń.
- Po złożeniu gitary wyczyść jej zewnętrzną stronę.
- Przygotuj preparat do plastiku oraz mikrofibrę.
- Nanieś produkt na mikrofibrę i delikatnie oczyść plastikowe powierzchnie instrumentu.
- W trudno dostępnych miejscach użyj patyczka bezpyłowego z niewielką ilością preparatu.
- Załóż struny i ciesz się gitarą działającą bez zarzutu.
Zajrzyj za kulisy czyszczenia gitary – efekt naprawdę robi wrażenie
Zasady przechowywania gitary o czym warto pamiętać:
- utrzymywać odpowiednią wilgotność powietrza dla gitary (40–55% wilgotności)
- używanie urządzeń takich jak nawilżacz powietrza (szczególnie potrzebny zimą w ogrzewanych pomieszczeniach, gdzie powietrze jest za „suche”)
- unikanie skrajnych temperatur
- najbezpieczniej przechowywać w futerale (chroni przed kurzem, przypadkowymi uderzeniami oraz zmianami wilgotności)
- unikaj długiego wystawiania instrumentu na słońcu, ponieważ przegrzewa drewno co za tym idzie wysusza korpus gitary
- konserwacja strun wycieranie ich suchą ściereczką najszybszy i najprostszy sposób, aby zachować ich dobry stan na długo
- naciąg strun (przy normalnym użytkowaniu nie luzuj strun. Natomiast przy długim przechowywaniu lekko je poluzuj, ale nie zdejmuj ich całkowicie – gryf potrzebuje napięcia!)
- pamiętaj o wycieraniu strun oraz gryfu po każdym użyciu gitary, aby schować czysty i suchy sprzęt
Czego nie robić? – złote zasady:
- unikaj nieodpowiednich, agresywnych detergentów
- nie przechowuj w wilgoci lub na pełnym słońcu
- nie zaniedbuj regularnego czyszczenia
- unikaj zbyt rzadkiej wymiany strun – zużyte struny tracą brzmienie, gorzej stroją i przyspieszają zużycie progów
Podsumowanie
Regularne czyszczenie i właściwa konserwacja gitary to klucz do zachowania jej dobrego brzmienia, stabilnego stroju i długiej żywotności. Kurz, pot z dłoni i niewłaściwa wilgotność powietrza mają realny wpływ na stan instrumentu, dlatego warto wyrobić sobie proste nawyki pielęgnacyjne. Wystarczy miękka ściereczka, odpowiednie – bezpieczne – środki do gitary oraz regularna wymiana strun, by uniknąć wielu problemów.
Szczególną uwagę należy zwracać na struny, podstrunnicę, korpus oraz elementy elektroniczne (zwłaszcza w gitarach elektrycznych i elektroakustycznych). Odpowiednie przechowywanie instrumentu – w futerale, z dala od wilgoci, słońca i skrajnych temperatur – znacząco zmniejsza ryzyko uszkodzeń. Gitara powinna być przechowywana czysta i sucha, a przy długim okresie nieużywania struny należy jedynie lekko poluzować, nigdy zdejmować całkowicie.
Dbanie o gitarę nie wymaga dużych nakładów czasu ani pieniędzy, a regularna kontrola stanu instrumentu – także u lutnika – pozwala cieszyć się komfortem gry i dobrym brzmieniem przez wiele lat.